Nội dung thuộc bản quyền Nguyễn Trung Chiến - THPT chuyên Trần Phú.
🏠Trang chủ Scratch
Scratch 1 · Bài 1
Scratch cơ bản · Bài 1

🐱Hãy để mình giới thiệu về Scratch!

Làm quen với sân khấu, đối tượng, phông nền, khối lệnh và tạo chương trình đầu tiên để nhân vật nói lời chào.

👨‍🏫 Nguyễn Trung Chiến🏫 THPT chuyên Trần Phú📱 SĐT/Zalo: 0934353569
Giao diện Scratch 3.29.1 với sân khấu, đối tượng và khu vực khối lệnh

🎯 Mục tiêu bài học

Sau bài học này, học sinh có thể tự tạo chương trình Scratch đầu tiên.

🎭 Sân khấu

Nhận biết nơi nhân vật xuất hiện, di chuyển, nói chuyện và biểu diễn.

🐱 Đối tượng

Hiểu đối tượng là nhân vật được điều khiển bằng các khối lệnh.

🧱 Khối lệnh

Biết ghép khối sự kiện và khối hiển thị để nhân vật nói lời chào.

Ý tưởng chính: Scratch giống như xếp LEGO. Mỗi khối lệnh là một mảnh ghép. Ghép đúng thứ tự thì nhân vật sẽ làm đúng điều em muốn.

📖 Câu chuyện: Thỏ Bashful nhút nhát

Trong khu rừng có một chú thỏ tên là Bashful. Bạn ấy rất nhút nhát nên thường cuộn tròn lại, khiến các bạn khác tưởng bạn ấy là một hòn đá nhỏ.

Một hôm, gấu Heart đi ngang qua và tưởng “hòn đá” ấy là chiếc ghế nghỉ chân. Thỏ Bashful muốn nói: “Mình là thỏ mà!”, nhưng lại quá ngại.

Mèo Scratch xuất hiện và nói: “Đừng lo! Chúng ta có thể dùng lập trình để giúp cậu tập nói chuyện.”

Mình sẽ giúp thỏ Bashful tự tin nói lời chào!
Bashful

🧭 Làm quen giao diện Scratch

Giao diện Scratch với các khu vực khối lệnh, lập trình, sân khấu, đối tượng và cờ xanh
1 Khối lệnh
2 Khu lập trình
3 Sân khấu
4 Đối tượng
5 Cờ xanh
1Khối lệnh
2Khu lập trình
3Sân khấu
4Đối tượng
5Cờ xanh

🎭 Sân khấu

Nơi nhân vật xuất hiện, di chuyển, nói chuyện, nhảy múa hoặc biểu diễn câu chuyện.

🐱 Đối tượng/Sprite

Là nhân vật trong chương trình. Ví dụ: mèo Scratch, thỏ Bashful, gấu Heart.

🖼️ Phông nền

Là cảnh phía sau sân khấu, ví dụ: khu rừng, lớp học, bãi biển hoặc vũ trụ.

🧩 Khối lệnh

Là các mảnh ghép điều khiển nhân vật. Ghép đúng thứ tự thì nhân vật làm đúng ý em.

Ví dụ dễ nhớ: Sân khấu là nơi biểu diễn, nhân vật là diễn viên, còn các khối lệnh là kịch bản điều khiển diễn viên.

🖼️ Các khu vực làm việc

Nhấn vào ảnh để xem rõ hơn.

Nhóm lệnh Sự kiện trong Scratch
Chọn nhóm Sự kiện và tìm khối “Khi bấm vào cờ xanh”.
Nhóm lệnh Hiển thị trong Scratch
Chọn nhóm Hiển thị để lấy khối “Nói … trong … giây”.
Hai khối lệnh được ghép trong Scratch
Ghép khối sự kiện với khối nói để tạo chương trình đầu tiên.
Mèo Scratch nói Xin chào trên sân khấu
Kết quả sau khi bấm cờ xanh: nhân vật nói lời chào trên sân khấu.

🧩 Tạo chương trình đầu tiên

Mục tiêu: khi bấm cờ xanh, nhân vật nói “Xin chào!” trong 2 giây.

1

Mở Scratch và quan sát sân khấu

Tìm khu vực sân khấu ở bên phải màn hình. Đây là nơi mèo Scratch xuất hiện.

Mở Scratch và quan sát sân khấu
2

Chọn đối tượng Mèo Scratch

Nhấn vào nhân vật mèo trong danh sách đối tượng để lập trình đúng nhân vật.

Khu vực đối tượng trong Scratch
3

Thêm khối sự kiện

Kéo khối Khi bấm vào cờ xanh vào khu lập trình.

Khối khi bấm vào cờ xanh
4

Thêm khối nói

Ghép khối Nói “Xin chào!” trong 2 giây ngay dưới khối cờ xanh.

Khối nói Xin chào trong 2 giây
5

Bấm cờ xanh để chạy thử

Nếu mèo nói “Xin chào!” là em đã tạo thành công chương trình đầu tiên.

Bong bóng lời thoại Xin chào
Ghi nhớ: Cờ xanh là tín hiệu bắt đầu. Các khối lệnh ghép bên dưới sẽ chạy theo thứ tự từ trên xuống dưới.

🎮 Mô phỏng Scratch mini

Thay đổi câu thoại và thời gian, sau đó bấm cờ xanh để chạy thử.

Xin chào! Mình là mèo Scratch!
Khi bấm vào cờ xanhNói câu thoại trong vài giây

🧱 Sắp xếp khối lệnh

Chọn đúng 2 khối theo thứ tự để tạo chương trình đầu tiên.

🧰 Kho khối lệnh

Nói “Xin chào!” trong 2 giây
Khi bấm vào cờ xanh
Di chuyển 10 bước

🔢 Thứ tự em chọn

Thực hành trên Scratch

✅ Checklist hoàn thành

0/6 nhiệm vụ

⚠️ Lỗi học sinh hay nhầm

Quên cờ xanh: bấm chạy nhưng chương trình không bắt đầu.
Chọn nhầm đối tượng: lập trình cho nhân vật khác.
Thời gian quá ngắn: chưa kịp đọc câu thoại.
Khối bị rời: khối nói chưa ghép vào khối cờ xanh.

🏋️ Bài tập phân tầng

Cơ bản
  • Làm mèo nói “Xin chào!” trong 2 giây.
  • Đổi câu thoại thành tên của em.
Trung bình
  • Làm mèo nói 2 câu liên tiếp.
  • Đổi phông nền sân khấu.
Nâng cao
  • Thêm thỏ Bashful để chào lại mèo.
  • Tạo đoạn hội thoại ngắn giữa 2 nhân vật.
Mở rộng
  • Tạo hoạt cảnh giới thiệu bản thân gồm 3 nhân vật.
  • Viết kịch bản bằng lời trước khi ghép khối.
Ví dụ nhiều câu nói nối tiếp trong Scratch
Gợi ý mở rộng: nhân vật có thể nói nhiều câu liên tiếp để giới thiệu bản thân.

📝 Quiz cuối bài

Câu 1. Sân khấu trong Scratch dùng để làm gì?
Là nơi nhân vật xuất hiện, di chuyển và nói chuyện.
Là nơi nhập mật khẩu máy tính.
Là nơi tắt trình duyệt.
Câu 2. Đối tượng/Sprite là gì?
Là dây mạng Internet.
Là nhân vật được điều khiển bằng khối lệnh.
Là nút nguồn máy tính.
Câu 3. Khối “Khi bấm vào cờ xanh” thuộc nhóm lệnh nào?
Sự kiện
Âm thanh
Bút vẽ
Câu 4. Khối “Nói … trong … giây” thuộc nhóm lệnh nào?
Chuyển động
Hiển thị
Cảm biến
Câu 5. Vì sao cần chạy thử chương trình?
Để xem nhân vật có làm đúng ý tưởng không.
Để xóa toàn bộ nhân vật.
Để máy tính tự tắt.